Bir anda ve çabasız zengin olma hayali yüzyıllar boyunca insanların borsada yatırım yapmalarının temel motivasyonunu oluşturdu. Bireylerin sistemsiz ve doğru bilgiye sahip olmadan irrasyonel davranışla yatırım yaptıklarını biliyoruz.
Bireyin yeterince bilgiye sahip olmadan vardığı yargılara gerekenden fazla önem atfetmesi ya da çoğu zaman başkalarından duyduğu ve gelecekte beklenen fiyat hareketlerinden yararlanarak gelir elde etmeye çalışması oldukça kaygan bir zemin yaratıyor. Bu ne akıllı bir yatırımcının ne de tecrübeli bir spekülatörün davranışıdır. Üstelik yatırımcının da spekülatörün de başarısı; büyük oranda yatırım stratejisi ve doğru risk yönetimi kabiliyetinden gelirken küçük bir oranda tahmin yeteneğinden gelir.
Bu yazımda sağlam bir yatırım stratejisi nasıl inşa edilebilir buna değineceğim.
Kötü yatırım olarak tanımlayabileceğimiz davranışlar; borçlanarak yapılan yatırım, borçların kapatılması yerine varlığın yatırıma yönlendirilmesi, tek bir enstrümana ya da tek bir hisse senedine yatırım yapılmasıdır diyebiliriz.
25 Nisan 2024 tarihinde varlığın tamamıyla bir defada 47,34 TL’den SISE Hisse senedini almış olsaydık, 5 Haziran tarihinde varlığımız %28,56 değer kaybetmiş olacaktı.
Oysa aynı gün toplam varlığın %10’u ile bu hisse senedi yatırımı yapılmış olsaydı, toplam varlığımızdaki değer kaybı sadece %2,86 olacaktı. Bu örnek bize çeşitlendirmeyi nasıl yapmamız gerektiği hakkında bilgi vermese de toplam varlık değerindeki oynaklığın ne kadar aza indirgediğini gösterir. Finansta fiyat değişkenliğinin standart sapması bizim için riskin büyüklüğüne işaret eder. En temel haliyle yapılacak doğru çeşitlendirme portföy değerinin sapmasını azaltır ve riskini düşürür.
Varlık sınıflandırmasında ve Hisse senedi yatırımında; büyük ya da küçük sermayeli şirketler seçilebilir hatta sektörel çeşitlendirme de yapılabilir. Bunun yanında portföyde değişen ekonomik koşullara ve yatırımcının risk algısına göre sabit getirili menkul kıymet bulundurulması da önerilir (Kurumsal tahviller, uzun vadeli devlet tahvilleri, Hazine bonoları/nakit). Çeşitlendirmede başarı ise birbiriyle aynı yönde hareket etmeyen varlıklar ile yapılarak sağlanır. Teknik bir ifadeyle portföyde bulunan varlıkların fiyat ya da değerlerinin ters korelasyona sahip olmaları beklenir. Yeterli bilgileri olmayan ve yatırım yapmak isteyen kişi ya da kişiler kendilerine uygun bir fon seçerek yatırım risklerini profesyonellere bırakabilirler. Rasyonel bir yatırımcıya piyasa riskini aldıktan sonra risksiz varlıklara yatırım yaparak arzu edilen risk seviyesini ayarlaması önerilir.
Risk toleransı servet ve zaman ufku gibi koşullara dayalıdır. Risk algısına göre sabit getirili menkul kıymetlerin ağırlığı portföyde artırılabilir veya azaltılabilir.
GOKHAN DIKICI 